KVG: kansen genoeg om kunststof verpakkingsafval een 2e leven te geven

Er zijn kansen genoeg om kunststof verpakkingsafval een tweede leven te geven, door het recyclaat niet als tweedehands virgin kunststof te beschouwen maar als een ander materiaal met zijn eigen identiteit en eigenschappen. En: wees bereid om erin te investeren, niet alleen financieel, ook in tijd en in het aangaan van partnerships. Deze en nog meer lessen trekt het programma Kunststof Verpakkingsafval als Grondstof (KVG) uit vijftien pilots, waarvan op 13 november jl. tijdens een eindsymposium de resultaten bekend zijn gemaakt. Projectleider Daphne van den Berg van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV): “Met KVG tonen we aan dat er veel mogelijkheden zijn om van recyclaat iets interessants, leuks of eigentijds maken, waarvoor genoeg belangstelling in de markt is.”

Afgelopen twee jaar voerde Rijkswaterstaat samen met het KIDV het KVG-programma uit. Doelstelling was om vraag en aanbod van recyclaat dichter bij elkaar te brengen en daarmee het gebruik en de vraag naar primaire grondstoffen terug te dringen. Van den Berg: “Zo komen we dichter bij een circulaire economie.” Eerst werd een technische en economische verkenning uitgevoerd om meer en beter inzicht te krijgen in de vraagzijde van de markt en toepassingsmogelijkheden van kunststofrecyclaat. Daarna zijn de vijftien pilots uitgevoerd met inhoudelijke en financiële steun van het programma. De pilots focuste zich op technische innovaties en circulair inkopen. En richten zich op (verwerkings)technieken, design, procesinnovaties en innovaties via ketensamenwerking.

Meer toepassingsmogelijkheden

Vijf pilots richtten zich op de toepassing van huishoudelijk kunststof verpakkingsafval in nieuwe verpakkingen, van koffiebekers tot pallets bijvoorbeeld. Andere pilots gingen onder meer over de mogelijkheden om recyclaat in speelgoed en straatkolken te verwerken of om het als grondstof voor 3D-printen te gebruiken. Uit de rapportage van het KVG-programma: het aantal toepassingsmogelijkheden van gerecyclede kunststoffen is vergroot, doordat in de vijftien pilotprojecten nieuwe producten zijn ontwikkeld van recyclaat. “Gemakkelijk is dat niet altijd. De ervaringen en lessen die zijn geleerd, kunnen goed worden gebruikt door andere organisaties die recyclaat in hun eigen praktijk willen toepassen”, stelt Van den Berg.

 

In het document ‘Tweede levens van kunststofverpakkingen: lessen uit de praktijk’ heeft KVG lessen en tips uit de pilots op een rij gezet. Zoals:

  • Wees vanaf het begin bereid om in elkaar te investeren als pilotpartners.
  • Vorm een consortium waarbij de verschillende schakels in de keten aan tafel zitten en creëer een verantwoordelijkheidsgevoel bij alle partijen.
  • Beschouw recyclaat niet als tweedehands virgin kunststof, maar bekijk het als een ander materiaal met zijn eigen identiteit en eigenschappen.
  • Maak het voordeel dat een innovatie met recyclaat biedt goed zichtbaar voor de markt die je betreedt.
  • Kijk als inkopende partij kritisch naar de inkoopeisen, zodat deze realistisch worden uitgevraagd bij een product of verpakking van recyclaat.

Op basis van de bevindingen van het programma, liggen de grootste kansen voor het toepassen van het recyclaat van kunststof verpakkingsafval in de sectoren bouw en infra, agrofood, bij niet-voedselverpakkingen, transportverpakkingen en consumentenartikelen. In zeven pilots zijn producten zo ver ontwikkeld dat ze rijp zijn voor marktintroductie in 2020. Verschillende pilots hebben gewerkt aan de verbetering van de kwaliteit van gerecyclede kunststoffen door ontwikkeling van nieuwe technologie of andere processtappen bij recyclers en verwerkers van het recyclaat.

Het programma Kunststof Verpakkingsafval als Grondstof is gefinancierd door Stichting Afvalfonds. MVO Nederland en Polymer Science Park ondersteunden de pilotdeelnemers. Het programma stopt binnenkort officieel; de deelnemers ontmoeten elkaar in 2020 nog om met elkaar te kijken naar mogelijke vervolgstappen.

Meer informatie

De resultaten, tips en ervaringen van het programma Kunststof Verpakkingsafval als Grondstof vind je hier: www.kunststofhergebruiken.nl

De factsheets per pilotprojecten. https://kunststofhergebruiken.nl/kvg/factsheets/

Het document ‘Tweede levens van kunststofverpakkingen: lessen uit de praktijk’. https://kunststofhergebruiken.nl/publish/pages/168565/tweede_levens_van_kunststofverpakkingen.pdf

Wat is er mogelijk met huishoudelijk verpakkingsafval? Heel veel! Wat denk je van 3D printen met kunststof verpakkingsmateriaal of het maken van infiltratiekratten voor het opvangen van regenwater? Zomaar twee uitkomsten van een aantal pilots waar de afgelopen maanden binnen het programma Kunststof Verpakkingsmateriaal als Grondstof (KVG-programma) aan gewerkt is. Tijdens het opschalingsdiner eind september wisselden alle deelnemers aan de pilots de resultaten met elkaar uit en bespraken ze de mogelijkheden om hun pilot op te schalen. Namens het Polymer Science Park nam Gerard Boschman deel aan dit opschalingsdiner. Hij was tafelheer bij de pilot Infiltratiekratten van De Groot Vroomshoop Groep.

,,Het KVG-programma is op initiatief van Rijkswaterstaat en Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) ontstaan”, vertelt Gerard. ,, Het programma Kunststof Verpakkingsafval als Grondstof (KVG) stimuleert het gebruik van huishoudelijk kunststof verpakkingsafval in producten. Door vraag en aanbod van gerecyclede kunststoffen beter op elkaar aan te sluiten, wordt het gebruik van primaire grondstoffen teruggedrongen. De focus ligt op twee pijlers: inkoop en innovatie. Het programma wordt uitgevoerd door Rijkswaterstaat (RWS) en Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) en gefinancierd door Stichting Afvalfonds. PSP ondersteunt dit programma via KIDV met technisch onderzoek. We doen testen in onze laboratoria om de pilots meer inzicht te geven in hun mogelijkheden.”

Testen
,,Zo hebben we voor Veolia een geurtest gedaan”, licht Gerard toe. ,,Hier werden kunststofproducten gespuitgiet tot bakjes die we gelijk luchtdicht verpakt hebben. We hebben een meting van stofdeeltjes gedaan en onderzocht of er sprake was van een hinderlijke geur. Voor Save Plastics hebben we een ‘lange duur test’ gedaan, een geurtest en een antisliptest. Bij dat laatste hebben we getest hoe de wrijvingsweerstand van de betreffende kunststof was. Dat is hier nodig, omdat dit tot kunststofplanken verwerkt wordt.”

Infiltratiekratten
Tijdens het diner was Gerard tafelheer bij de pilot die door De Groot Vroomshoop is opgezet. Het gaat hierom het maken van kunststof infiltratiekratten die geplaatst kunnen worden onder bergingen. Deze kratten vangen regenwater op. ,,Tijdens de pilot hebben we diverse testen, zoals  schroeftesten,  gedaan”, vertelt Gerard. ,,Daarbij was het van belang om te testen hoe goed de kunststofverbinding blijft zitten als je deze met schroeven in elkaar zet. We hebben ook gekeken hoe we de stabiliteit van de materialen konden verbeteren. Dat deden we met het team van PSP. We hebben nieuwe additieven in de grondstof gecompoundeerd en daarna testen hierop uitgevoerd.”

Waaier aan ideeën
Nu is het moment gekomen om deze toepassing op de markt te zetten, zodat ze bij nieuwbouwprojecten meteen geplaatst worden onder bergingen. Dat betekent opschaling van de pilot. Aan tafel zaten partijen die De Groot Vroomshoop hierbij kunnen ondersteunen. In twee rondes werd onder leiding van Gerard geïnventariseerd wat de verschillende partijen kunnen en willen bijdragen. Daar kwam een waaier aan ideeën uit. ,,Zo heeft een partij interesse getoond om te onderzoeken welke mogelijkheden de infiltratiekisten nog meer bieden te hebben”, laat Gerard weten. ,,PSP denkt graag mee over de kansen in de markt. Alle partijen hebben aan het eind van de avond hun commitment in een ‘gentlemen’s agreement’ uitgesproken. Een mooi resultaat!“

Eindsymposium 13 november
Op 13 november vindt het eindsymposium van het KVG programma plaats. Dan laten alle deelnemers de resultaten van de verschillende pilots zien. Ook hierbij is PSP van de partij. We zullen  als moderator optreden. ,,Ik ben heel benieuwd wat er uit alle pilots komt”, licht Gerard toe. ,,Het is een ontzettend mooi en ambitieus programma dat wat mij betreft zeker een vervolg verdient. We hebben nu alleen gekeken naar de mogelijkheden van huishoudelijke kunststof reststromen. In een vervolg zouden we dit kunnen uitbreiden naar andere kunststof reststromen. Maar dat is maar een idee. Er zullen vast nog veel meer mogelijkheden voor een vervolg zijn. Ik kijk met belangstelling uit naar het eindsymposium en verwacht dat er daar mooie resultaten gepresenteerd worden.”

De kunststof- en rubber verwerkende bedrijven zien in dat het verkleinen van de negatieve impact van kunststof op het milieu tot hun verantwoordelijkheden behoort. Het imago van kunststoffen wordt onderuit gehaald door verhalen over ‘plastic soup’ en daar hebben zij last van. Meer dan de andere spelers in de kunststofketen. En dat, terwijl zij juist het verschil kunnen en willen maken!

Eisen

In Nederland zijn bijna 9 van de 10 kunststof- en rubber verwerkende bedrijven MKB. De bedrijven leveren een grote variatie aan (eind)producten voor een verscheidenheid aan toepassingen zoals aan de verpakkingsindustrie en aan producenten van consumentenproducten. Deze afnemers stellen de eisen waaraan het product moet voldoen. Diezelfde afnemers zijn vaak ook een belangrijke schakel in het recycleproces van het kunststof. De retailer, supermarkten en winkeliers stellen eisen omdat de consument eisen stelt aan het verpakkingsmateriaal. Maar ook aan de manier van levering en de verpakkingen daarvan kan de retailer eisen stellen. Met andere woorden: er zijn nogal wat eisen waar het product van een kunststofverwerker aan moet voldoen.

Spanning gebruik juiste grondstoffen

Een kunststofverwerker kan aan die eisen voldoen als hij de beschikking heeft over de juiste grondstoffen om te verwerken tot een product. En daar zit nu de spanning. Een MKB-er is gewend zich flexibel en wendbaar op te stellen om te voldoen aan de gestelde eisen van de afnemer, veelal grotere bedrijven. Maar hoe krijgt de kunststofverwerker nu zijn grondstof, een kwalitatief goede gerecyclede kunststof stroom? Van voldoende en constante kwaliteit, zodat hij het goed kan verwerken op zijn machines?

Die aanvoer van grondstoffen is niet zo eenvoudig. Recyclers en compounders spelen hierin een belangrijke rol. De belangrijkste activiteit van de kunststofrecycler is het inzamelen, sorteren en het verwerken van kunststofstromen. In veel gevallen worden vervolgens deze stromen gecompoundeerd tot nieuwe kunststofkorrels, waar een kunststofverwerker gelijk mee aan de slag kan. De stromen zijn zowel afkomstig uit het industrieel afval als vanuit consumentenafval. Dit zijn twee verschillende stromen. Vaak bedient een bedrijf één van de twee.

 Winst te behalen

Kunststofrecyclers zijn er nog niet in grote getalen, zijn veelal zelf ook MKB en zijn ook nog maar enkele tientallen jaren actief. Een relatief jonge en opbloeiende markt dus. En volop in beweging. Doordat de markt nog jong is, valt er nog veel winst te behalen in het technische proces. De driehoeksverhouding tussen de ontwikkelaar van scheidingsmachines, de afnemer met een specifieke vraag en de recycler die produceert is de drijfveer van innovatie. Een nadeel van deze jonge markt is dat er veel business te maken is en er daardoor nauwelijks tot geen samenwerking is tussen de recyclers onderling. En dat is erg jammer.

Partnership toeleverancier-afnemer

Wel is er een sterke mate van loyaliteit één op één tussen de afnemer en de recycler. De recycler wil een zo zuiver mogelijke grondstof leveren en de afnemer heeft een zo zuiver mogelijke grondstof nodig om hier mee te produceren. Naast toeleverancier-afnemer zijn ze ook partner. Echter dat gaat op voor grote afnemers, maar minder voor de kleinere afnemers. En daar zit hem de crux. Veel kunststofverwerkers willen zeker wel over naar een grondstof vanuit een gerecyclede kunststof stroom, maar krijgen simpelweg niet de juiste grondstof in de juiste kwaliteit en in een constante hoeveelheid aangeleverd. Het wordt dan lastig om aan de gestelde eisen van de afnemer te voldoen. Zij zijn dus nog veel te afhankelijk.

Kennis en samenwerking noodzakelijk

Binnen de kunststofverwerkers is er vooral behoefte aan kennis en de juiste samenwerkingspartner als het gaat om het toepassen van een gerecyclede kunststof stroom in het product. De projectleiders van het Polymer Science Park willen zich daar graag voor inzetten. Daarom ontwikkelen we gezamenlijk met partners en de overheid een programma dat, vanuit de vraag van de kunststofverwerkers, het gat tussen de aanbieder van de gerecyclede kunststof stroom en afnemer gaat dichten. We bereiden momenteel een aantal bijeenkomsten over dit thema voor om de kunststofverwerkers op weg te helpen. En met de al aanwezige competenties van flexibiliteit en wendbaarheid, zal de kunststofverwerker dan een enorme push voorwaarts kunnen maken om te komen tot een daadwerkelijke circulaire kunststof cirkel. Want zonder deze schakel van kunststofverwerkers komen we er echt niet!

Mireille Kinket

Het Polymer Science Park is een open innovatiecentrum dat voor bedrijven in de kunststoftechnologie projecten ontwikkelt. Wij zorgen ervoor dat bedrijven sneller en makkelijker toegang krijgen tot kennis over industrieel toegepaste kunststoftechnologie, waaronder thermoplasten, coatings, 3D-Printing en kunststoffen in de smart en de circulaire economie. Het Polymer Science Park onderhoudt en legt connecties tussen bedrijven onderling en met kennisinstellingen. Hiermee wordt de implementatie van innovatie binnen de kunststoftechnologie sector gestimuleerd.

In de functie van projectuitvoerder binnen het Polymer Science Park ben je verantwoordelijk voor het vormgeven, organiseren en zelfstandig uitvoeren van projecten. Hierbij houd je je bezig met het gehele proces binnen het project, vanaf het uitdenken van concepten tot de invulling van de onderzoeks- en ontwikkelstappen. Voor het uitvoeren van de projecten beschikt het Polymer Science Park over diverse apparatuur voor het ontwikkelen van nieuwe kunststof producten. Er kan gebruik gemaakt worden van de verschillende eigen testfaciliteiten en van de apparatuur in ons netwerk. Ons enthousiaste team bestaat uit mensen met elk hun eigen expertise met als grote gemeenschappelijke deler de kunststoftechnologie. Om onze groei te kunnen blijven voortzetten zijn wij op korte termijn op zoek naar jou!

De functie:

  • Uitvoeren van meerdere projecten voor verschillende partners;
  • Kennis op het gebied van kunststoftechnologie, meer specifiek recycling en in de praktijk kunnen toepassen;
  • Vastleggen van alle relevante afspraken en het schrijven van (test)rapporten;
  • Opstellen en vervolgens bewaken van projectplanning, –budget (manuren) en kosten;

Wij zoeken:

Een enthousiast en communicatief sterk persoon die in staat is om op een inspirerende, klant- en resultaatgerichte wijze samenwerkingsprojecten tot uitvoering te brengen. Hij/zij is in staat om rekening te houden met wensen van de verschillende projectpartners en een project volgens een van te voren opgesteld onderzoeksplan tot uitvoering te brengen, waarbij het van groot belang is om zaken snel concreet te maken en tot resultaat te brengen.

  • Minimaal een MBO-4 niveau/achtergrond in de richting van middenkader engineering, laboratorium techniek, procestechniek of operationele techniek,
  • Een hands-on mentaliteit, iemand die snel kan schakelen en richting durft te bepalen;
  • Handen uit de mouwen steken en naar een oplossing toewerken;
  • Affiniteit met (kunststof) materialen en hun eigenschappen, graag iets in handen heeft en interesse voor de maakindustrie.
  • Eigen initiatief en de capaciteit om zelfstandig te kunnen werken.

Wij bieden:

  • Dynamische werkomgeving en veel contact met andere bedrijven.
  • Een leeromgeving met veel ruimte om jezelf te ontplooien.
  • Werken in een klein en professioneel team.

Het betreft een functie van max. 36 uur per week. Stuur je digitale sollicitatie met daarbij een uitgebreid curriculum vitae naar info@polymersciencepark.nl of bel voor meer inhoudelijke informatie over de functie naar 038 8534810

acquisitie naar aanleiding van deze vacature wordt niet op prijs gesteld

Heb je een vraag?

Bel ons op 038 853 4810 of maak gebruik van het onderstaande contactformulier.